Crna Gora nudi kombinaciju javnog, privatnog i međunarodnog obrazovanja. Posljednjih godina raste ponuda privatnih i međunarodnih obrazovnih programa, a neke od njih nude međunarodno priznate obrazovne programe. Za strane porodice najviše opcija nalazi se u Podgorici i na primorju, posebno u Tivtu, Kotoru, Budvi i Herceg Novom.
Predškolsko obrazovanje u Crnoj Gori odvija se u javnim i privatnim ustanovama. Djeca do tri godine pohađaju jaslice, dok djeca od tri do šest godina pohađaju vrtić. Javni vrtići postoje širom zemlje, a privatne i međunarodne ustanove najčešći su izbor porodica koje žele nastavu na engleskom jeziku, manje grupe i lakšu integraciju djece iz inostranstva.
Državni vrtići:
• veoma pristupačni (oko 50 eura mjesečno)
• standardizovani programi
• najveći broj djece po grupama
Privatni vrtići:
• 180 do 400 eura mjesečno
• manji razredi
• engleski programi
NTC sistem – učenje kroz igru i motoriku (najpopularniji u CG).
Bilingvalni (engleski) – dvojezična nastava ili pojačani časovi jezika.
Montessori elementi – samostalno učenje uz specifične didaktičke igračke.
Ekološki/Outdoor – fokus na boravak u prirodi, sopstvene bašte i zdravu hranu.
Sportski fokus – svakodnevna gimnastika i razvoj krupne motorike.
Kreativno-umjetnički – naglasak na dramu, muziku i vajarstvo.
Individualizovani nacionalni program – državni plan rada u malim grupama.
Osnovno obrazovanje - osnovna škola
Osnovno obrazovanje u Crnoj Gori je obavezno i besplatno za svu djecu od 6 do 15 godina i traje devet godina. Javne osnovne škole postoje širom zemlje, dok privatne i međunarodne škole nude britanske, američke, francuske i IB programe, kao i bilingvalnu nastavu.
Nakon osnovne škole učenici mogu upisati gimnaziju, stručnu ili umjetničku školu. Gimnazijsko obrazovanje traje četiri godine, dok stručno srednje obrazovanje može trajati dvije, tri ili četiri godine. Za strane porodice najzanimljivije su škole koje nude nastavu na engleskom jeziku i međunarodne diplome.
Jaslice i vrtić
EFEP, Podgorica
QSI International School of Montenegro, Podgorica
United Kids International Montenegro, UKIM, Podgorica
British Green Academy, Podgorica
The British Academy, Podgorica
KSI Montenegro, Tivat
Arcadia Academy, Kotor
Boka School International, Herceg Novi / Portonovi
Adriatic Open, Bar
Adriatic College, Budva
Dukley Academy, Budva
International School and Kindergarten Maša, Podgorica
Osnovna škola
EFEP, Podgorica
QSI International School of Montenegro, Podgorica
United Kids International Montenegro, UKIM, Podgorica
The British Academy, Podgorica
KSI Montenegro, Tivat
Arcadia Academy, Kotor
Boka School International, Herceg Novi / Portonovi
Adriatic College, Budva
Adriatic International, Podgorica
Adriatic Open, Bar
International School and Kindergarten Maša, Podgorica
Srednja škola
EFEP, Podgorica
QSI International School of Montenegro, Podgorica
United Kids International Montenegro, UKIM, Podgorica
KSI Montenegro, Tivat
The British Academy, Podgorica
Arcadia Academy, Kotor
Adriatic College, Budva
Adriatic International, Podgorica
Adriatic Open, Bar
Gimnazija "Podgorica”
Mnoge privatne i međunarodne škole u Crnoj Gori pokrivaju više nivoa obrazovanja, zbog čega se pojedine ustanove pojavljuju i u predškolskom, i u osnovnom, i u srednjem obrazovanju.
Visoko obrazovanje u Crnoj Gori organizovano je kroz državne i privatne univerzitete i fakultete. Najvažnije državne ustanove su Univerzitet Crne Gore i Fakultet za crnogorski jezik i književnost na Cetinju. Među privatnim ustanovama izdvajaju se Univerzitet Donja Gorica, Univerzitet Mediteran Podgorica, Univerzitet Adriatik, Fakultet za državne i evropske studije i Fakultet za poslovni menadžment.
Univerzitet Crne Gore (UCG)
Državni univerzitet, glavni centar visokog obrazovanja. Neke od traženiji opcija za strance su:
• Fakultet za turizam i hotelijerstvo – Kotor
• Fakultet političkih nauka – Podgorica
• Pomorski fakultet – Kotor
• IT programi
• Fakultet dramskih umjetnosti – Cetinje
• Fakultet likovnih umjetnosti
Univerzitet Donja Gorica (UDG)
Privatni univerzitet modernog tipa.
• studije na engleskom
• međunarodne razmjene
• programi biznisa, digitalnog dizajna, IT-a, diplomatije, ekonomije
Univerzitet Mediteran
• turizam
• menadžment
• IT i programiranje
• umjetnost i dizajn
• prevodilačke studije
Za priznavanje inostranih obrazovnih isprava i kvalifikacija u Crnoj Gori nadležan je ENIC/NARIC centar pri Ministarstvu prosvjete, nauke i inovacija.
Za porodice koje planiraju preseljenje u Crnu Goru, Podgorica i primorje nude najveći izbor privatnih i međunarodnih obrazovnih opcija, dok javne škole širom zemlje ostaju važan i kvalitetan dio sistema.
Javne ustanove često su dobar izbor za porodice koje žele lakšu integraciju u lokalnu sredinu, dok privatne i međunarodne škole nude jednostavniji nastavak školovanja na engleskom, francuskom ili u bilingvalnom okruženju. Djeca u takvim školama često svakodnevno koriste engleski i lokalni jezik, a zbog multikulturnih razreda brzo se prilagođavaju novoj sredini i lakše usvajaju dodatne jezike.
Velika prednost obrazovanja u Crnoj Gori su pristupačnije cijene u odnosu na mnoge zemlje Zapadne Evrope, uz sve širu ponudu programa za strane porodice. Pored redovne nastave, djeci su dostupne i brojne vannastavne aktivnosti, uključujući muziku, ples, sport, IT kurseve, umjetničke radionice i ljetnje kampove. Na primorju su posebno zastupljeni plivanje, jedrenje i ronjenje, dok Podgorica i centralni dio zemlje nude razvijenu umjetničku i tehnološku scenu.
Crna Gora je mnogim porodicama privlačna zbog sigurnog okruženja, manjih sredina, bliskijeg odnosa između škole i roditelja, prirodnog ambijenta i sve jače međunarodne zajednice. Upravo ta kombinacija pristupačnih troškova, jezičke raznolikosti, fleksibilnih obrazovnih opcija i kvalitetnijeg balansa između školovanja i svakodnevnog života čini je sve zanimljivijim izborom za život i odrastanje djece.
Pregled svih obrazovnih ustanova u Crnoj Gori može se pronaći na zvaničnom sajtu Ministarstva: https://www.skolskamreza.edu.me/ .
