Monteneqroda yaşam xərcləri bu gün getdikcə daha nadir rast gəlinən bir tarazlıq təşkil edir: bölgədəki bəzi ölkələrdə olduğu kimi son dərəcə ucuz deyil, amma eyni zamanda Qərb ölkələrinin və populyar Aralıq dənizi istiqamətlərinin əksəriyyəti ilə müqayisədə nəzərəçarpacaq dərəcədə daha münasibdir. Onun ən böyük üstünlüyü çeviklikdir: seçdiyiniz bölgədən, şəhərdən və həyat tərzindən asılı olaraq burada həm çox sadə, həm də kifayət qədər rahat yaşamaq mümkündür.
Monteneqroda yaşayış xərcləri baxımından bir-birindən aydın şəkildə seçilən üç zona var:
• Sahil bölgəsi: ən bahalı ərazi, xüsusilə yay aylarında
• Podqoritsa və mərkəzi bölgə: sabit, orta səviyyəli və gündəlik həyat üçün ən real seçim
• Şimal bölgəsi: qış turizm mərkəzləri istisna olmaqla ən sərfəli ərazi
İndi bunlara daha ətraflı baxaq.
Qiymətlər məhz bu sahədə digər kateqoriyalarla müqayisədə daha çox dəyişir.
• Bir otaqlı mənzilin kirayəsi: 400 avrodan 600 avroya qədər
• İki otaqlı mənzil: 550 avrodan 800 avroya qədər
• Lüks ərazilərdə: 800 avrodan 1.200 avroya qədər
• Qışda qiymətlər Podqoritsa ilə oxşardır, bəzən hətta daha aşağı olur
• Yayda isə şəhərdən asılı olaraq 30 faizdən 100 faizə qədər artır
Budva, Tivat və Kotor ən bahalı şəhərlərdir.
Herseq Novi və Bar daha münasibdir.
Ultsin isə mövsümdən kənar dövrdə çox büdcəyönlü seçimdir.
• Podqoritsa və sahil bölgəsi ilə müqayisədə xeyli sərfəlidir
• Jablyak və Kolaşin yayda da, qışda da turizmə görə bahalaşır
Əmlak qiymətləri də ciddi şəkildə fərqlənir.
• Podqoritsa: kvadratmetri 2.000 avrodan 2.800 avroya qədər
• Sahil bölgəsi: 2.500 avrodan 4.000 avroya qədər, lüks əmlaklarda isə 7.000 avroya qədər
• Şimal bölgəsi: 900 avrodan 1.500 avroya qədər
Monteneqroda bəzi ərzaq məhsulları üzrə yerli istehsal kifayət qədər güclüdür. Buna görə də bəzi məhsullar həm keyfiyyətli, həm də münasib qiymətlidir.
Orta aylıq ərzaq xərcləri:
• Bir nəfər üçün: 500 avro
• Uşaqlı ailə üçün: 1.200 avro
Qiymət nümunələri:
• Çörək: 0,70 avrodan 1,50 avroya qədər
• Süd: 1 avro
• Yumurta (10 ədəd): 3 avro
• Pendir: kiloqramı 7 avrodan 10 avroya qədər
• Ət: dana əti kiloqramı 15 avrodan 20 avroya qədər, donuz əti 5 avrodan 8 avroya qədər, toyuq əti 4 avrodan 6 avroya qədər
• Meyvə və tərəvəz: mövsümi xarakter daşıyır, ümumilikdə Qərbi Avropa ilə müqayisədə bir qədər ucuzdur
• Yağ: 1,40 avrodan 1,80 avroya qədər
Monteneqro elə bir ölkədir ki, burada insanlar tez-tez çöldə yemək yeyirlər, çünki qiymətlər əlçatan və münasibdir.
• Qəhvə: 2 avrodan 3,50 avroya qədər
• Orta səviyyəli restoranda bir yemək: 7 avrodan 15 avroya qədər
• Sahil tavernasında balıq yeməyi: 15 avrodan 25 avroya qədər
• Pizza və makaron: 5 avrodan 12 avroya qədər
• Yüksək səviyyəli restoran: adambaşı 25 avrodan 60 avroya qədər
• Pivə: 2 avrodan 4 avroya qədər
Yerli nəqliyyat:
• Avtobus bileti: 0,90 avro
• Şəhərdaxili taksi gedişləri: 3 avrodan 8 avroya qədər
• Aylıq nəqliyyat kartı: kartın növündən asılı olaraq 20 avrodan 30 avroya qədər
Yanacaq: litr üçün 1,35 avrodan 1,55 avroya qədər, qiymətlər tez-tez dəyişir.
Avtomobil kirayəsi: mövsümdən kənarda 20 avrodan 40 avroya qədər, yayda isə 40 avrodan 80 avroya qədər.
Orta ölçülü mənzil üçün aylıq ödənişlər:
• Elektrik: 20 avrodan 60 avroya qədər, qışda isinməyə görə daha yüksək olur
• Su və tullantıların daşınması: 8 avrodan 15 avroya qədər
• İnternet və kabel paketi: 25 avrodan 35 avroya qədər
• Mobil rabitə: 7 avrodan 15 avroya qədər, əksər tariflərdə kifayət qədər geniş internet paketi var
Monteneqroda mobil şəbəkə əhatəsi çox yaxşıdır, internet keyfiyyəti isə xüsusilə şəhər yerlərində yüksəkdir. Sabit internet sürətinə görə bölgədə üçüncü yerdədir və orta sürət 87,64 Mbps təşkil edir.
Dövlət səhiyyəsi vətəndaşlar və qeydiyyatdan keçmiş rezidentlər üçün ödənişsizdir.
Özəl sektor isə münasib qiymətlidir.
• Ultrasəs daxil olmaqla mütəxəssis konsultasiyası: 50 avrodan 70 avroya qədər
• Stomatoloq: əsas xidmətlər üçün 40 avrodan 60 avroya qədər
• Laborator analizlər: əksər müayinələr üçün 10 avrodan 30 avroya qədər
Xaricilər və rəqəmsal köçərilər üçün özəl sektor xüsusilə cəlbedicidir, çünki həm qiymət, həm də xidmət keyfiyyəti baxımından sərfəlidir.
Dövlət məktəbləri pulsuzdur. Dövlət uşaq bağçalarının aylıq haqqı 50 avrodur.
Özəl məktəblər və uşaq bağçaları Avropa İttifaqı ölkələri ilə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə daha münasibdir.
• Özəl uşaq bağçaları: ayda 300 avro
Monteneqroda ali təhsil xərcləri belədir: dövlət universitetində 45 ECTS krediti toplamayan tələbələr əksər ixtisaslar üzrə semestrə 250 avro, incəsənət və memarlıq üzrə isə 500 avro ödəyirlər. Özəl universitetlərdə illik təhsil haqqı adətən 1.350 avrodan 2.500 avroya qədər dəyişir.
Mövsümi təsirə görə ən bahalı bölgədir, amma eyni zamanda təklif etdiyi imkanlar baxımından ən rəngarəngdir.
Qışda olduqca münasibdir.
Yayda yaşayış, ərzaq və taksi qiymətləri artır.
Uzunmüddətli yaşayış üçün ən sabit və ən sərfəli bölgədir.
Podqoritsa ən yaxşı infrastruktura və ən real qiymətlərə malikdir.
Qış kurort şəhərləri istisna olmaqla ən sərfəli bölgədir.
Qida və kommunal xərclər olduqca münasibdir.
Ölkədə ən ucuz yaşayış məhz buradadır.
• Rəqəmsal köçərilər
• Xaricdən maaş alaraq işləyən əcnəbilər
• Təhlükəsiz, sakit və münasib həyat axtaran ailələr
• Qərbi Avropadan olan təqaüdçülər
• Sabit gəliri olan yerli sakinlər
Monteneqroda bir nəfər üçün minimal, amma ləyaqətli aylıq büdcə adətən 700 avrodan 1.000 avroya qədər dəyişir. Daha rahat həyat tərzi üçün isə, şəhərdən və kirayədən asılı olaraq, ümumilikdə 1.200 avrodan 1.800 avroya qədər vəsait tələb olunur. Praktikada bir ailənin aylıq ehtiyacı adətən 1.800 avro ilə 3.000 avro arasında olur, sahil bölgəsində yay aylarında isə bundan da çox ola bilər.
