Müəllif: Anna Becker
Licensed Real Estate AdvisorMonteneqro mətbəxi mürəkkəb reseptlərlə deyil, insanda qoyduğu hisslə yadda qalır. Mətbəxdən gələn ətirlə, hamının tələsmədən ətrafına yığışdığı süfrə ilə, sadə bir dadın uzun müddət yadda qaldığını anladığın o anla.
Ev yeməkləri ilə böyümüş biri kimi həmişə inanmışam ki, Monteneqronu ən yaxşı süfrə arxasında tanımaq olar. Təkcə restoranlar və menyular vasitəsilə deyil, ev səhərləri, qohumlarla naharlar, kiçik ailə yığıncaqları və səni öz adamları kimi qarşılayan evlər vasitəsilə.
Sahil boyunca zeytun yağı, balıq, sarımsaq və cəfərinin qoxusu daha çox duyulur. Dağlıq bölgələr isə daha güclü, daha doyumlu dadları qoruyub saxlayır: ət, kartof, pendir, qaymaq və qarğıdalı unu. Monteneqro mətbəxini xüsusi edən də məhz dənizlə dağların bu birliyidir.
Raştan Monteneqronun ən tanınmış ənənəvi yeməklərindən biridir. O, yarpaqlı kələmdən hazırlanır, çox vaxt hisə verilmiş və ya qurudulmuş ətlə bişirilir və zəngin, dolğun dad alınana qədər asta-asta qaynadılır.
Mənim üçün raştan qışı, ailə naharını və saatlarla yavaş-yavaş bişən yeməyin ətri ilə dolu mətbəxi yada salan yeməklərdəndir. Bu yeməyi tələsdirmək olmaz. Elə buna görə də onun dadında əsl ev istiliyi var.
Sadədir, doyumludur və köhnə Monteneqro mətbəxinin özünəməxsus ruhunu daşıyır.
Kaçamak dağ bölgələrinə xas, doyumlu və zəngin dadlı yeməkdir. Kartof, qarğıdalı unu, pendir və qaymaqla hazırlanır. Onu bişirmək səbir və usta əl tələb edir.
Keçmişdə bu, dağ bölgələrində yaşayan insanların gündəlik yeməyi idi. Ağır iş üçün lazım olan gücü onlara məhz belə yeməklər verirdi. Bu gün isə kaçamak turistlərin, xüsusilə Monteneqronun şimalındakı ənənəvi restoranlarda dadmaqdan zövq aldıqları əsl ləzzətə çevrilib.
İlk baxışda sadə görünə bilər. Amma isti halda, pendir və qaymaqla süfrəyə veriləndə onun niyə bu qədər uzun müddət süfrələrimizdə qaldığı dərhal anlaşılır.
Mənim üçün priganice uşaqlığın və ev mətbəxinin ən gözəl dadlarından biridir. Bu, sadəcə qızardılmış xəmir deyil. Bu, səhərin qoxusudur, süfrənin ortasına qoyulan boşqabdır və insanın özünə verdiyi o tanış sualdır: “Bir dənə də yeyim, yoxsa dayanım?”
Onları ən çox hələ isti-isti olanda, ev balı üzərində yavaş-yavaş əridiyi vaxt sevirəm. Valideynlərimin evində keçən bir səhər yeməyini xatırlayıram. Tamamilə adi bir səhər idi, heç bir xüsusi səbəb yox idi. Süfrədə priganice, bal, pendir və qəhvə vardı. Cəmi iki-üç dənə yeməyi düşünərək oturdum, amma sonda tox, xoşbəxt və bu sadə səhər yeməyinə tamamilə məftun olmuş halda qalxdım.
Onların gözəlliyi də elə buradadır. Priganice dəbdəbəli yemək deyil, amma hər yerdə tapa bilməyəcəyin bir istiliyi var. Ailə, qonaqlar, bayramlar və ya adi səhərlər üçün hazırlanır. Elə bir dadı var ki, adi səhəri belə əziz xatirəyə çevirir.
Nyequşi prşutu və pendiri Monteneqro mətbəxində xüsusi yer tutur. Prşut ənənəvi üsulla qurudulur və hisə verilir. Dağ havası ona özünəməxsus ətir və dad bəxş edir.
Ev pendiri, çörək və bir qədəh şərabla süfrəyə verildikdə Nyequşi ləzzətləri sadə, amma zəngin Monteneqro süfrəsinin ən gözəl nümunəsinə çevrilir. Bu dad çox vaxt Monteneqrodan qalan ən gözəl qastronomik xatirələrdən biri kimi yadda qalır.
Monteneqro keyfiyyətli balı ilə tanınır. Toxunulmamış təbiəti, dağ çəmənlikləri, meşələri və Aralıq dənizi otları sayəsində buranın balı zəngin ətirə və dolğun dada malikdir.
Onu ən yaxşı Monteneqro evlərində necə verilirsə, elə dadmaq lazımdır: isti priganice, pendir və ya təzə çörək dilimi ilə. Məhz o zaman sadə ləzzətlərin necə xüsusi ola bildiyini həqiqətən hiss edirsən.
Yaxşı yemək həmişə yaxşı şərab istəyir. Monteneqroda isə Vranac xüsusi yer tutur. Bu yerli qırmızı üzüm sortundan güclü, tünd, ətirli, dolğun dadlı və özünəməxsus xarakterli şərablar hazırlanır.
Vranac ənənəvi yeməklərlə gözəl uyğunlaşır və Monteneqro şərabçılığının ən tanınan simvollarından biri sayılır.
Monteneqro mətbəxi mürəkkəb olmağa çalışmır. Onun gücü ev məhsullarında, köhnə reseptlərdə və dürüst daddadır.
Mənim üçün o, ən sadə olduğu anlarda ən gözəldir: yemək asta-asta yeyiləndə, başqaları ilə bölüşüləndə və bircə loxma insanı tanış, isti və ev kimi doğma bir yerə apardıqda.
Buna görə də Monteneqronu tanımağın ən yaxşı yolu çox sadədir: süfrə arxasına keç və onun dadına bax.
Bu məqaləni paylaş:
