Karadağ’ın en önemli deniz limanı ve Adriyatik’in doğu ile batı kıyıları arasındaki kavşak noktası Bar şehridir. Karadağ kıyısındaki en büyük ikinci şehir olup, 598 kilometrekarelik alanı kapsayan aynı adlı belde merkezidir.
Belde 77 yerleşimi kapsar ve 46.171 nüfusa sahiptir; bunların yaklaşık 17 bini kentsel şehir merkezinde toplanmış, geri kalanı ise deniz, dağlar ve İşkodra Gölü çevresine dağılmış kırsal yerleşimlerde yaşamaktadır.
Şehrin yakınında Rumija Dağı bulunur ve yerleşimlerin çoğu kıyı boyunca ve yeşil vadilerde uzanır.
Bar etnik ve dini açıdan çeşitlidir: nüfusun çoğunluğunu Karadağlılar ve Sırplar oluşturur; ayrıca önemli bir Boşnak, Arnavut ve diğer azınlıklar vardır. Nüfusun büyük kısmı Ortodoks inancına mensup olup, Müslümanlar ve Katolikler de bulunmaktadır. Bu çeşitlilik, belde genelindeki çok sayıda kilise, cami ve manastırda yansır; çok kültürlü uyum ise ortak festivaller, gastronomik gelenekler ve adetlerle daha da zenginleşir.
Bar’ın turizm çeşitliliği deniz manzaralarını, tarihî anıtları ve dağ gezilerini biraraya toplar:
Eski Bar – Rumija’nın yamaçlarında yer alan ortaçağ kalesi; burada kilise kalıntıları, su kemeri ve doğu çarşısı görülebilir. Restore edilmiş yapılar ve müzeler Venedik, Osmanlı ve Karadağ mirasına tanıklık eder.
Kral Nikola Sarayı – Son Karadağ kralının ikametgâhı müzeye dönüştürülmüştür. Parklar ve sahil yürüyüş yolu ile çevrilidir.
Plajlar – Sutomore, Čanj, Šušanj ve şehirdeki Topolica Plajı popülerdir; iç kesimlerde ise sıcak denizi ve çam ağaçlarıyla sakin koylar bulunur.
İşkodra Gölü ve Rumija – Şehre yalnızca birkaç kilometre uzaklıktadır. Bu bölge tekne gezileri, balıkçılık, kuş gözlemciliği ve yürüyüş imkânı sunar. Rumija’nın zirvesinden deniz ve İşkodra ovası panoramik olarak görülür.
Dobra Voda ve Eski Bar gibi köylerdeki zeytinlikler, 1.000 yıldan daha yaşlı zeytin ağaçlarını barındırır ve birçoğu bugün hâlâ meyve verir.
Ekonomi ve liman
Bar, güney Karadağ’ın ekonomisinin itici gücüdür. Ekonomisi Bar Limanı, Belgrad–Bar demiryolu ve Sozina Tüneli’ne dayanır.
Liman 3.100 metre kıyı şeridi ve 800 hektarlık alan üzerine yayılır; yıllık beş milyon ton yük elleçleme kapasitesine sahiptir.
1976’da açılan demiryolu, Podgorica’yı ve kuzeyi Adriyatik’e bağlayarak malların daha hızlı taşınmasını ve limana erişimi sağlamıştır.
2005’te açılan Sozina Tüneli, başkente olan mesafeyi 50 kilometreye düşürmüş ve Bar’ı iç kesimler ile kıyı arasında kilit bir geçiş noktası hâline getirmiştir.
Tarım ve gıda sanayisi de ekonominin önemli bir bölümünü oluşturur. Belediyede yaklaşık 95.000 zeytin ağacı ve 80.000 turunçgil ağacı vardır; 1937’de kurulan Subtropikal Kültürler Merkezi Karadağ’ın en eski bilim kurumlarından biridir.
Liman ve tarımsal kaynaklar sayesinde Bar bir lojistik ve gıda merkezi hâline gelmiş; turizm de ekonomide giderek daha önemli bir yer edinmiştir.
Demiryoluna ek olarak Bar’ın, İtalya’nın Bari kentine ve Ancona’ya mevsimsel feribot hatları vardır. Şehir Adriyatik Otoyolu ile diğer kıyı şehirlerine bağlıdır; Sozina Tüneli Podgorica’ya ve kuzeye ulaşımı kolaylaştırır.
Podgorica Havalimanı yaklaşık 40 kilometre uzaklıktadır ve Avrupa’daki uğrak noktalarına hızlı havayolu erişimi sağlar.
Toplu taşıma yerel otobüs hatlarıyla sağlanır; şehirlerarası ve uluslararası hatlar Bar’ı Belgrad, Saraybosna, Tiran ve diğer şehirlere bağlar.
Bar, nemli alttropikal ile Akdeniz iklimi arasında geçiş özelliği gösterir. Kışlar ılıman, yazlar sıcak ve güneşlidir.
Yağışlar en çok sonbahar ve kış aylarında görülür; bu durum gür bitki örtüsünü besler. Çevrede zeytin, turunçgil, asma, incir ve nar yetiştirilir.
Rumija’nın kuzey yamaçlarını meşe ve kayın ormanları kaplar; kıyı ise maki ve Akdeniz bitki örtüsüyle süslüdür.
Bar çok sayıda kültürel etkinliğe ev sahipliği yapar:
Bar Takvimi – Temmuz ve Ağustos’ta düzenlenen, tiyatro gösterileri, sergiler, edebiyat akşamları ile klasik, ruhani, caz ve rock konserleri sunan çok günlük festivaldir. Program birkaç mekânda gerçekleşir; festivalin bir parçası da Akdeniz Kitap Fuarı’dır.
Maslinijada – Kasım ayında Eski Bar’da düzenlenen geleneksel etkinliktir; bu bölgenin “sıvı altınını” kutlar. Etkinlikte zeytin üreticileri yağ, zeytin, ev yapımı peynir, bal ve turunçgil ürünlerini sergiler; zengin folklor programı ve tadımlıklar binlerce ziyaretçi çeker.
Şarap ve İnci Balığı Festivali – Aralık ayında, İşkodra Gölü kıyısındaki Virpazar’da düzenlenir. Bu ünlü şenlik, Vranac gibi Crmnica bölgesine özgü şarap çeşitlerini ve göle özgü inci balığını kutlar; Bar hinterlandının özgün ruhunu ve geleneğini korur.
Vladimir’in Haçı – Her yıl Mayıs ayında Teslis Günü’nde hacılar Jovan Vladimir’in gümüş haçını Rumija’nın zirvesine taşır. Alay üç mezhepten inananları bir araya getirir ve Bar’ın birlik ile hoşgörüsünü simgeler.
Yüzme Maratonu – Ağustos ayında yarışmacılar Sutomore’den Bar’a kadar beş kilometrelik parkurda dayanıklılıklarını sınar.
Mrkojevići Günleri – Temmuz sonunda Mrkojevići köyünde, folklor, şarkılar ve geleneksel yemek tadımlarıyla bölgenin kültürel kimliği kutlanır.
Eğitim ve sağlık
Bar gelişmiş bir okul ağına sahiptir: birkaç ilkokul, “Niko Rolović” Lisesi, Tarım Meslek Lisesi, Ekonomi ve Turizm Lisesi ile çeşitli mesleki eğitim kurumları bulunmaktadır.
Şehir aynı zamanda İşletme Ekonomisi ve Hukuk Fakültesi ile Turizm Fakültesi sayesinde önemli bir yükseköğretim merkezidir; Adriatic Open School gibi özel okullar İngilizce ve Rusça programlar sunar.
Sağlık hizmetleri Bar Sağlık Merkezi, çeşitli uzman klinikler ve Bar Genel Hastanesi tarafından sağlanır.
Bar’da 50’den fazla spor kulübü vardır. En tanınmış futbol kulübü, Topolica Stadı’nda oynayan Mornar’dır; ayrıca Hajduk ve Sloga takımları da bulunmaktadır. Mornar Bar Basketbol Kulübü, ulusal ve bölgesel liglerin düzenli katılımcısıdır.
Topolica Spor Merkezi salonlar, sahalar ve yüzme havuzu sunar. Ayrıca otel komplekslerinde tenis, basketbol ve voleybol sahaları vardır.
Denizde ve İşkodra Gölü’nde yapılan kürek gibi su sporları ile dalış, yelken, kano hem amatörleri hem profesyonelleri cezbeder.
Bar modern yaşam, tarih ve doğanın eşsiz bir birleşimidir.
Gündüz sıcak Adriyatik Denizi’nde yüzebilir, Eski Bar kalıntılarını gezebilir, yüzyıllık zeytinliklerden elde edilen zeytinyağlarını tadabilir veya Kral Nikola Sarayı’nı ziyaret edebilirsiniz.
Akşamlar ise sahil yürüyüşü, konserler, festivaller ve turunçgil kokularıyla sizi bekler.
Ilıman iklimi, iyi ulaşım bağlantıları ve çeşitli imkânları Bar’ı kıyı kültürü, geleneksel ve modern olanakların özgün bir karışımını arayanlar için mükemmel kılar.
